Znaczenie idealistyczne. Piękno to ucieleśnienie idei. Od Platona do Hegla i później pojawia się ta myśl nieustannie, niezwykle subtelna i zresztą rozmaicie rozumiana w rozważaniach filozofów, niezwykle mętna pod piórem różnych teoretyków i krytyków sztuki, już to kiedy piszą o jakimś „idealnym pojęciu realnej rodzajowości" (z czego natrząsał się ongiś Stanisław Witkiewicz) lub tym podobne wyplatają androny, już to kiedy nie całkiem wiedząc o tym, że stosują idealistyczne pojęcie piękna, funkcję sztuki widzą np. w ukazywaniu tego, co „typowe" (choć z równym powodzeniem utrzymywać by można, że jej funkcją jest ukazywać właśnie to, co indywidualne, więc nietypowe), albo mówią, nieraz okrężnie i zawile (zmieniając w postulat pewną uwagę Arystotelesa), że sztuka winna przedstawiać człowieka nie jakim jest, lecz jakim być powinien (czyli w końcu „ideę" człowieka: po Proudhonie odziedziczył takie poglądy np. Garaudy).
Znaczenie metafizyczne. To znaczenie terminu „piękno" spotykamy przede wszystkim u tomistów, ale zajmiemy się nim nie tylko ze względu na ich poważną rolę we współczesnej filozofii, lecz także dlatego, że ta kwestia pomoże nam rozsupłać niektóre węzły.
| |
|